Şantiye günlüğü nasıl tutulur? Hava, ekip, iş ve olay kaydı

Şantiye günlüğü, o gün sahada ne olduğunun yazılı hafızasıdır. Çoğu şantiyede bir zorunluluk gibi görülür ve akşam aceleyle doldurulur. Oysa iyi tutulmuş bir günlük; süre uzatımı talebinde, hakediş tartışmasında, iş kazası incelemesinde ve kesin kabulde en güçlü belgedir. Bu yazıda günlüğe neyin, nasıl yazılacağını ve günlüğü dijitalleştirmenin sağladığı farkı anlatıyoruz.

Günlüğün temel başlıkları

Bir günlük raporu en az şu başlıkları içermelidir:

• Tarih ve hava: Hava durumu, en düşük ve en yüksek sıcaklık. Yağmur, kar ya da şiddetli rüzgâr çalışmayı etkilediyse bu açıkça yazılır.
• Ekip: Sahada bulunan kişi sayısı; yüklenici ve taşeron ekipleri ayrı ayrı.
• Yapılan işler: Hangi iş kaleminde, hangi blokta ya da katta ne yapıldı.
• Malzeme ve ekipman: Gelen önemli malzemeler, çalışan iş makineleri, arızalar.
• Olaylar: İş güvenliği gözlemleri, kazalar ve ramak kala olaylar, ziyaretler, kesintiler.
• Fotoğraflar: Yapılan işin ve olayların fotoğrafı.
• Hazırlayan ve onay: Günlüğü kimin yazdığı ve kimin onayladığı.

Hava durumu neden bu kadar önemli?

Süre uzatımı taleplerinin önemli bir kısmı olumsuz hava koşullarına dayanır. "Kasım ayında yağmur çok yağdı" demek yeterli değildir; hangi günlerde çalışılamadığını ve bunun hangi iş kalemlerini etkilediğini göstermek gerekir. Günlükte her gün hava durumunun ve çalışmaya etkisinin yazılması, bu talebin dayanağını oluşturur.

Fotoğraf: zaman ve konum damgası

Fotoğraf, günlüğün kanıt değerini en çok artıran öğedir. Ancak tarihi ve yeri belli olmayan bir fotoğraf tartışmada zayıf kalır. Telefondan çekilen fotoğrafın saati ve konumu kendiliğinden kaydedilmeli, fotoğraf ilgili iş kalemine ya da kusura bağlanmalıdır. Böylece "bu donatı beton dökülmeden önce kontrol edildi mi?" sorusunun cevabı, saatiyle birlikte ekrandadır.

Fotoğraf çekerken birkaç kural işe yarar:

• Aynı noktadan, aynı açıdan düzenli çekim yapın; ilerleme yan yana karşılaştırılabilir.
• Gömülecek işleri (donatı, tesisat, yalıtım) kapanmadan fotoğraflayın.
• Fotoğraflarda kişilerin yüzünü ön plana almayın; konu yapılan iştir.

İş güvenliği kayıtları

Sabah brifingi, iskele kontrolü, KKD denetimi, ramak kala olayları ve varsa iş kazaları günlükte ayrı bir başlık altında yer almalıdır. Bu kayıtlar suçlu aramak için değil, tekrarlanmayı önlemek için tutulur. Bir olay yazılırken ne olduğu, ne yapıldığı ve hangi önlemin alındığı sade bir dille belirtilmelidir: "Hafif çalışma kazası (el sıyrığı), ilk yardım uygulandı, kayıt altına alındı" gibi.

Ekip sayısını puantajdan almak

Günlükteki ekip sayısı elle yazıldığında puantajla çelişebilir. Dijital günlükte bu sayı, o günün yoklamasından gelir. Böylece işverenin müşaviri günlüğü puantaj ve hakedişle karşılaştırdığında tutarsızlık bulmaz. Ayrıntı için puantaj ve yevmiye hesabı yazısına bakın.

Akşam değil, gün içinde

Günlüğün akşam tek seferde yazılması, ayrıntıların unutulmasına yol açar. Telefonda tutulan bir günlükte işler gün içinde, olduğu anda eklenir: sabah hava ve ekip, öğlen beton dökümünün fotoğrafı, ikindi müşavir ziyareti. Akşam yapılacak tek iş, kontrol edip onaylamaktır.

İşverenle paylaşmak

Günlüğün işveren portalında fotoğraflarıyla birlikte görünmesi, işverenin şantiyeye gelmeden ilerlemeyi izlemesini sağlar. Bu şeffaflık, hakediş onayını da hızlandırır; işveren "bu ay ne yapıldı?" sorusunun cevabını hakediş gelmeden önce görmüş olur.

Kontrol listesi

• Her iş gününün günlüğü var mı?
• Çalışmayı etkileyen hava koşulları ve etkilenen işler yazılmış mı?
• Gömülecek işlerin fotoğrafı kapanmadan çekilmiş mi?
• İş güvenliği olayları ve alınan önlemler kayıtlı mı?
• Günlük onaylanmış mı?

Günlüğün hukuki ve sözleşmesel değeri

Birçok sözleşme, şantiye günlüğünün düzenli tutulmasını ve işveren temsilcisi tarafından imzalanmasını şart koşar. Bu durumda günlük, iki tarafın o gün sahada olanlar üzerinde mutabık kaldığının belgesidir. İmzalanmış günlükteki bir kayıt, sonradan yapılan itirazlarda güçlü bir dayanaktır. Bu yüzden günlükte yorum değil olgu yazılmalıdır: "işveren geç onay verdiği için beton dökülemedi" yerine "döküm onayı 14:20'de alındı, döküm ertesi güne kaldı" demek daha sağlamdır.

Ziyaretler ve talimatlar

Şantiyeye gelen işveren temsilcileri, müşavirler, yapı denetim görevlileri ve belediye ziyaretleri günlüğe işlenmelidir. Ziyaret sırasında sözlü olarak verilen talimatlar varsa bunlar da kaydedilmeli ve gerekiyorsa yazılı teyit istenmelidir. Sözlü talimatın günlükte yer alması, ileride ek iş tartışmalarında önemli bir referanstır.

Günlükten rapora

Günlük kayıtları birikince haftalık ve aylık raporların ham maddesi olur: kaç gün hava nedeniyle çalışılamadı, ortalama ekip sayısı neydi, hangi iş kalemlerinde ne kadar ilerlendi, kaç iş güvenliği olayı kaydedildi. Bu raporların elle derlenmesi saatler alır; günlük dijital tutulduğunda birkaç saniyede çıkar. İşverene giden aylık ilerleme raporu da aynı veriden beslenir.

Demoda saha günlüğü ekranında örnek şantiyelerin iki bin günü aşkın günlük kaydını ve fotoğraflarını gezebilir, saha uygulamasından bugünün günlüğünü kendiniz yazabilirsiniz.